Η ΛΕΥΚΑΔΑ ΜΕ ΤΟ ΦΑΚΟ ΤΟΥ ΘΟΔΩΡΗ ΠΑΠΑΤΡΕΧΑ.
Μπρανέλλοι ή Μπουρανέλλοι. Πρόκειται για προσωνυμία των κατοίκων της πόλης της Λευκάδας η οποία δόθηκε στην εποχή των Βενετσιάνων. Στη Βενετία υπάρχει το νησί BURANO το οποίο απέχει μισή ώρα από το νησί Μουράνο (διάσημο κέντρο υαλουργίας από τον 11 ο αιώνα). Οι κάτοικοι του λέγονται και σήμερα Μπουρανέλοι (Buranelli). Μερικοί από τους ψαράδες του Μπουράνο ήρθαν και στη Λευκάδα όπου βρήκαν μια κατεξοχήν πόλη φτωχό-ψαράδων και τους έδωσαν το όνομα τους. Το προσωνύμιο δόθηκε αρχικά στους ψαράδες της πόλης καθώς και της Πρέβεζας. Με την πάροδο του χρόνου ονομάστηκαν έτσι όλοι οι ψαράδες και κατ’ επέκταση από τους κατοίκους των χωριών όλοι οι κάτοικοι της πόλης. Η άλλη εκδοχή υποστηρίζει ότι η προσωνυμία Mπουρανέλλος προέρχεται από τη λατινική λέξη urbanus που σημαίνει ευγενής, αστικός (στα Ιταλικά urbano με τις ερμηνείες αυτές) που με την κατάληξη -ελλος γίνεται urban-έλλος, δηλαδή ο ευγενής, ο κάτοικος της πόλης που με το χρόνο θα παραφθαρεί σε Μπουρανέλλο. Άνθρωποι με ιδιαίτερη καλλιέργεια, χιούμορ, ενεργητικότητα και μοναδική άποψη για τη ζωή. Άνθρωποι που μοιραζόταν τα λιγοστά, με ειλικρίνεια αλληλεγγύη. Γνήσιοι, εξωστρεφείς, πνευματώδεις, με κουλτούρα και με μοναδικό χιούμορ. Κάποιους απ’ αυτούς θα συναντήσεις ακόμα και σήμερα στην Χώρα της Λευκάδας. Κολόρο στο λευκαδίτικο γλωσσικό ιδίωμα σημαίνει χρώμα. Η Χώρα, η πρωτεύουσα του νησιού, απλώνεται γύρω από ένα μοναδικό περιβάλλον. Το κάστρο, τα ιβάρια, η λιμνοθάλασσα, τα πριάρια, η γύρα, οι μύλοι, η γέφυρα…. Μοναδικά είναι και τα πολύχρωμα σπίτια από τον χαρακτηριστικό τσίγκο, τα βαμμένα σε απίστευτα χρώματα, απαλά χρώματα τολμηρής έμπνευσης και ποικιλομορφίας που κερδίζουν τις εντυπώσεις. Οι εικόνες απ’ τα πλακόστρωτα, τα σοκάκια της είναι μαγικές. Χρώματα παντού, ολάνθιστες αυλές, γραφικά σπιτάκια με την χαρακτηριστική ξυλοδεσιά, περίτεχνες σιδεριές, πότζοι, πορτόνια, μυρουδιές, τραγουδιστοί ήχοι σε μεταφέρουν πραγματικά σε άλλη συναισθηματική κατάσταση και σε άλλη εποχή… Μια φωτογραφική προβολή του πικτοραλιστή φωτογράφου Θοδωρή Παπατρέχα στην πόλη της Λευκάδας απ’ την θεματική του Κολόρο Μπουρανέλλο (www.teodoros.com). Οι εικόνες είναι υποτιτλισμένες με αποσπάσματα απ’ το ποιητικό έργο του Άγγελου Σικελιανού με μουσική υπόκρουση της Θύμησης της Μαντολινάτας του Ορφεύς Μ/Φ Ομίλου Λευκάδας, σε μουσική σύνθεση του Διονύσιου Γράψα από το δίσκο Αγιομαυρίτικα και υπό την μουσική διεύθυνση του Κωνσταντίνου Τσίντζα.
[/column]- Published in Άρθρα
ΠΟΡΣΑΝΙΚΟ ΜΑΧΑΙΡΙ
Η λαϊκή τέχνη έχει δώσει αριστουργήματα στον ελληνικό πολιτισμό σε πολλούς διαφορετικούς τομείς.
Όσον αφορά τη μικρή μας Λευκάδα, τολμώ να πω ότι είναι από τα μέρη όπου η λαϊκή παραγωγή άγγιξε υψηλά επίπεδα.
Ένα από αυτά τα επιτεύγματα είναι το πορσάνικο μαχαίρι. Δείγμα υψηλής λαϊκής αισθητικής, τόσο που η UNESCO το αναγνώρισε ως άυλο πολιτιστικό αγαθό.
Στη Βασιλική Λευκάδας είχα την τύχη να συναντήσω το Φίλιππο Πολίτη, έναν άνθρωπο, πολυπράγμονα και πολυτεχνίτη, ο οποίος με ιδιαίτερο μεράκι φιλοτεχνεί τα παραδοσιακά λευκαδίτικα μαχαίρια.
Λέγονται πορσάνικα όπως ο ίδιος δηλώνει, διότι τελευταία φτιάχνονταν στον Πόρο της Λευκάδας.
Έχουν τρεις αιώνες ιστορία δηλώνει ο Φίλιππος Πολίτης. Ξεκίνησαν από τους Βενετούς. Κάποτε τα έφτιαχναν σε όλη τη Λευκάδα με πρώτες ύλες που έφερναν οι Βενετοί και στη συνέχεια οι ίδιοι πάλι τα έπαιρναν και τα εμπορευόταν.
Οι τελευταίοι μάστορες, εκτός από κάποιον στον Άγιο Ηλία, ήταν από τον Πόρο. Συγκεκριμένα δέκα άτομα από την οικογένεια των Κατωποδαίων ασχολούνταν με τα μαχαίρια.
Ο Φίλιππος Πολίτης δηλώνει ότι η κατασκευή του μαχαιριού του άρεσε από παιδί. Από μικρός έφτιαχνε μαχαίρια. Με το λευκαδίτικο μαχαίρι ασχολήθηκε σχετικά μεγάλος. Βρέθηκε κάποιος ο οποίος του έδειξε και σιγά – σιγά αυτή η ασχολία τον κέρδισε. Βέβαια όπως είπαμε η κατασκευή του μαχαιριού δεν του ήταν κάτι άγνωστο.
Ο ίδιος δηλώνει ερασιτέχνης. Εγώ βλέπω έναν εραστή της τέχνης. Κάνει δουλειά με μεράκι. Όπως δηλώνει έχει αφιερώσει ατελείωτες ώρες σ’ αυτή την ασχολία. Πάνω από δέκα χρόνια έχει που ξενυχτούσε δουλεύοντας μόνο με αυτό το αντικείμενο.
Του ευχόμαστε καλή συνέχεια και να έχει υγεία να υπηρετεί τη λευκαδίτικη λαϊκή τέχνη.
Θερμά συγχαρητήρια Φίλιππε Πολίτη
Χρ. Γιάννης Φουρλάνος.
[/column]







